We hebben in 2023 zoveel mogelijk lokaal met gemeenten samengewerkt om de zichtbaarheid van Villa Pinedo te vergroten en aan te sluiten bij de lokale en regionale scheidingsaanpakken. Zo ook in de regio Zuidoost-Utrecht. Met Anita Meun (Wijk bij Duurstede) en Ronald Huffenreuter (Utrechtse Heuvelrug) hebben we gesproken over onze samenwerking. Interview met Anita Meun van gemeente Wijk bij Duurstede Ik stel mezelf kort voorAnita Meun, 58 jaar en al jarenlang werkzaam in verschillende facetten van de zorg & het sociaal domein. Ik breng werkervaring mee, zoals ergotherapie, re-integratie begeleiding, mediation, psychologie, personal coaching en Wmo. Ik ben getrouwd, woon samen met mijn man, zoon van 20 jaar (IT-er in opleiding) en dochter (psycholoog in opleiding) van 19 jaar. Ik ben een natuurgenieter, wandel graag en besteed wekelijks met mijn paard en in de kudde paarden (heel leerzaam). Ik heb de ambitie om me nog verder te ontwikkelen in het systemisch werken.2.Hoe ziet de scheidingsaanpak van de gemeente eruit en wat hebben jullie hiervoor in 2023 gedaan?Bij de gemeente Wijk bij Duurstede is er via een wethouder op projectbasis gestart met het Startpunt Scheiden. Dit is gepositioneerd als een voorliggende (preventieve) voorziening. Alle inwoners van de gemeente kunnen met hun vragen rondom hun relatieturbulentie, voorgenomen of genomen relatiebreuken (scheidingen of einde samenlevingsovereenkomsten) en daaruit voortvloeiende vragen omtrent ouderschapsplannen en omgangsregelingen, opvoedingskwesties, financieel of woonvragen terecht bij het Startpunt Scheiden. Afhankelijk van de vraag worden de Sociale Raadslieden hierbij betrokken. Ook trek ik steeds vaker samen op met een collega vanuit het jeugdteam. Er is een nauwe samenwerking met mediators/advocaten in de gemeente, die bereid zijn te overleggen, adviseren of waar naar verwezen wordt bij het opstellen van een echtscheidingsconvenant of alimentatieberekeningen.Het Startpunt Scheiden is januari 2022 opgezet. Er is een website, emailadres en met regelmaat zijn er korte berichten via de lokale krant of social media. Ook zijn er flyers die vooral bij de huisartsen en scholen zijn verspreid. De samenwerking met Villa Pinedo is opgestart (vooral buddy’s). Via telefoon of per email melden mensen zich bij Stichting Binding-Startpunt Scheiden aan met een vraag. Dezelfde week wordt er contact gezocht om de vraag te verkennen (wat/wie is passend) en veelal een persoonlijke afspraak te maken, zoveel mogelijk als stel en soms als individu. De meeste vragen kunnen na 2 tot 4 gesprekken worden afgesloten. In ongeveer 10-20% van de vragen zijn er meerdere gesprekken nodig. Die gaan vaak over onuitgesproken pijnpunten (rouw, die de samenwerking als ouders in de weg staat) of over het gezamenlijk opstellen van een ouderschapsplan met omgangsregeling. Kern hierbij is dat de onderlinge communicatie zo stroef verloopt, dat de ouders er samen niet uit komen. Dan wordt het kind vergeten. Het aandeel van Startpunt Scheiden is feitelijk om ieder individu in the spotlights te zetten en daarmee aandacht te hebben voor ieders proces (en met de vraag wat die persoon nodig heeft om zich veilig te (blijven) voelen). Waarom vinden jullie het belangrijk om specifiek aandacht te schenken aan scheidingscasussen?Zie ook bovenstaande toelichting waarbij, door vroegtijdig aandacht te geven aan het individuele (rouw/scheidings)proces, ruimte ontstaat om tot een nieuwe fase in het leven te komen. In veel scheidingen/relatiebreuken gaat de aandacht uit naar praktische vragen als financien, wonen en omgangsregelingen. De emotionele onderlaag is vaak te gevoelig om met elkaar te delen en komt in woede en onmacht aan de orde. Door soms simpelweg dit te benoemen, er ruimte voor te laten bestaan en vooral ook de nadruk te leggen op het effect op jezelf als mens, de rol als ouder en de verscheurde partnerrelatie, ontstaat meer rust en veiligheid. Dat biedt de partners ruimte voor hun ouderrol en de liefde voor het kind/de kinderen te behouden. Ook zet ik hierbij de principes van Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet in. Verdragen is vaak nodig als verscheurde partner, om jouw persoonlijk leed niet bij je kind neer te leggen. Begrenzen hierin, naast het maken van relatiegebaren kan een sleutel zijn tot het besef waar zachtheid en warmte nodig is en dat hardheid en vechten meer kapot maakt dan je lief hebt. 4.Hoe heeft het aanbod van Villa Pinedo het scheidingsaanpak van de gemeente kunnen versterken?De verhalen van de jongeren zeggen zoveel! Hier kan geen mens omheen. Het maakt zichtbaar, voelbaar duidelijk dat het kind last/pijn ervaart van iedere scheiding. En dat het de taak is van iedere ouder om zorg te dragen voor eigen pijn, om meer pijn en verdriet bij het kind te voorkomen. Het helpt mij bij ieder gesprek om waar nodig te confronteren en het kind bij ieder gesprek onder de aandacht te houden. Samen met Villa Pinedo houden we het kind onder de aandacht en zetten we ouderbijeenkomsten op om keer op keer de focus te verleggen van de scheidende partners naar behoud van liefhebbende ouders.5.Wat heb je geleerd in 2023 om mee te nemen naar 2024?Al het bovenstaande kan ik steeds beter verwoorden. In ieder gesprek kan ik meer, sneller, daadkrachtiger een mogelijk opkomende “ strijd” benoemen. Ik heb meer moed om te confronteren, omdat ik door alle verhalen van de jongeren nog beter weet dat iedere scheiding tot kinderleed bijdraagt. Ik voel dat ik, namens alle kinderen van Nederland, daar een stevig beroep op mag en kan doen bij de ouders/scheidende partners. Ik voel mijn innerlijke kracht versterkt en zie hoe ik, vanuit mijn liefdevolle betrokkenheid, patronen (tijdig) kan doorbreken.
Interview met Ronald Huffenreuter van gemeente Utrechtse Heuvelrug Stel jezelf kort voorIk ben Ronald Huffenreuter en werk als Sociaal makelaar bij Stichting Sociale Dorpsteams Utrechtse Heuvelrug. Met drie teams zijn we in de gemeente actief binnen het Sociaal domein (WMO, Jeugd- en Volwassenzorg, Welzijn en Jongerenwerk), waarbij ik me vooral bezighoud met het informele veld. Daarnaast ben ik als kartrekker betrokken bij het actieplan ‘Samen voor de kinderen’, wat als doel heeft te voorkomen dat vragen van ouders en kinderen in scheidingssituaties problemen worden. Als professional én vader van een samengesteld gezin met drie kinderen, waarvan één oudere dochter uit een vorige relatie, kan ik me daar soms best iets bij voorstellen… 2.Hoe ziet de scheidingsaanpak van de gemeente Utrechtse Heuvelrug eruit en wat hebben jullie hiervoor in 2023 gedaan?Al enige tijd volgen we de landelijke ontwikkelingen op het gebied van echtscheidingen, zoals het programma Scheiden zonder Schade (en voortvloeisels daaruit, zoals www.uitelkaarmetkinderen.nl) en kijken we hoe we onderdelen hiervan lokaal kunnen toepassen. Zoals het inzetten van opvoedondersteuners, het onder de aandacht brengen van relevante websites, (online) trainingen en het onderling verbinden van ouders. Een en ander heeft deze zomer geleid tot het actieplan ‘Samen voor de kinderen’ en een intensieve samenwerking met Villa Pinedo. Samen willen we (gescheiden) ouders en kinderen meer houvast bieden, de zoektocht naar informatie en ondersteuning makkelijker maken en ze eerder bereiken bij vragen of struikelblokken. Het uitgangspunt is dat kinderen fijn en veilig moet kunnen opgroeien.Met het actieplan willen we bijdragen aan een stevige basis voor het ouderschap voor ouders in de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Kinderen en ouders met hulp van scholen, huisartsen, jongerenwerk, webinars, (online) trainingen en cursussen beter informeren. En stimuleren dat ze ook meer steun bij elkaar gaan vinden. Bijvoorbeeld door een koppeling te maken met een ervaringsdeskundige buddy, het starten van een app-groep van en voor ouders of lotgenoten samen te brengen tijdens bijeenkomsten.De online Communicatie Toolkit van Villa Pinedo vormt de basis van veel onze activiteiten. Vanaf de zomer zijn onze schoolconsulenten aan de slag gegaan met het samenstellen van een informatiepakket voor scholen en andere professionals. Met in het achterhoofd de door jongeren zelf samengestelde ‘Scheiddoos’ van Villa Pinedo. Iets vergelijkbaars doen onze Praktijkondersteuners Jeugd voor de huisartsen, waarbij ook Heuvelrug Gezond betrokken is. Dit is een netwerk van eerstelijns professionals en beheerder van de online sociale kaart www.zorg4heuvelrug.nl. Begin dit jaar start een tweewekelijks inloopspreekuur, waar inwoners met vragen op het gebied van scheiden terecht kunnen. We trappen het jaar af met een kickoff van Villa Pinedo voor alle medewerkers van de stichting. Verder is de inschrijving open voor een KIES-training in februari en willen we een ouderbijeenkomst organiseren. Volgens mij zijn we lekker op weg en staat er nog van alles te gebeuren het komende jaar!3. Waarom vinden jullie het belangrijk om specifiek aandacht te schenken aan scheidingscasussen?Veel jongeren die in de Jeugdzorg belanden blijken een achtergrond te hebben met een ingewikkelde opvoedingssituatie en/of echtscheiding. Ik durf voorzichtig te stellen dat bij een derde van de casussen van onze Jeugdconsulenten echtscheiding een rol speelt. Als we daar nu eens eerder bij kunnen zijn, hoeft het hopelijk minder hoog op te lopen. Daarnaast is er best veel informatie voorhanden, maar zien ouders en vaak de bomen niet door het bos. We hopen de zoektocht naar passende informatie makkelijker en beter toegankelijk te maken voor wie dat nodig heeft. En we denken dat (gescheiden) ouders en kinderen ook meer aan elkaar kunnen hebben, maar dan moet je elkaar wel weten te vinden.4. Hoe heeft het aanbod van Villa Pinedo de scheidingsaanpak van de gemeente kunnen versterken?De samenwerking met Villa Pinedo maakt dat we gebruik kunnen maken van hun materiaal en ervaringsdeskundigheid, dat is heel fijn. Er is veel informatie voorhanden die we op maat kunnen maken voor de verschillende doelgroepen. Ze weten wat wel en niet kan werken en denken graag mee bij de uitvoering van activiteiten. Vanuit de praktijk en het perspectief van de jongere en veel minder als hulpverlener. 5. Wat heb je geleerd in 2023 om mee te nemen naar 2024?Geduld hebben! Het kost veel tijd om een thema als echtscheiding op de agenda te krijgen van collega’s en ze er warm voor te maken, helemaal als je een actieve bijdrage vraagt naast alles wat al moet gebeuren. Niet te snel opgeven dus. En het blijft een uitdaging vraaggericht en niet aanbodgericht te werken. Alleen dan gaan ouders en kinderen mogelijk aanhaken.
