Jouw rechten
Hey jij! Deze pagina gaat over jouw rechten. Want er zijn veel kinderen met gescheiden ouders die zich afvragen welke rechten ze precies hebben. Ook heb je misschien wel een brief van de rechtbank gekregen en weet je niet precies wat dat betekent. Maak je geen zorgen, wij leggen het graag uit!
Kinderrechten
Er zijn veel kinderrechten. Welke rechten jij precies hebt, kan verschillen per leeftijd. Jongere kinderen hebben namelijk andere hulp en bescherming nodig dan oudere kinderen. Je kunt hierover meer lezen op deze website. De belangrijkste rechten voor kinderen met gescheiden ouders zie je hieronder:
Recht op liefde en zorg
Je mag van beide ouders liefde en aandacht krijgen, ook als ze niet meer samen zijn. Ze moeten als ze gescheiden zijn nog steeds voor je zorgen en je helpen om op te groeien.
Recht op contact
Je mag contact hebben met allebei je ouders (zolang het veilig voor je is). Je hebt contact door bijvoorbeeld af te spreken, te bellen of te appen, zolang jij dat fijn vindt.
Recht om te vertellen
Je mag zeggen wat jij belangrijk en fijn vindt, bijvoorbeeld waar je woont. Helaas mag je niet altijd zelf beslissen, maar moeten anderen wel naar je luisteren en je serieus nemen.
Recht op veiligheid
Je mag je veilig en beschermd voelen bij beide ouders en in je omgeving. Niemand mag je pijn doen of bang maken. Als dit toch gebeurt, is het belangrijk dat je hulp vraagt aan iemand anders.
Een uitnodiging van de rechter
Als je ouders gaan scheiden of het later niet eens worden, kun je vanaf 8 jaar een brief van de rechtbank krijgen. Jij mag dan, als je dat wil, aan de rechter vertellen hoe jij je voelt en wat voor jou belangrijk is. Dit heet het hoorrecht. Als je geen brief hebt gehad, maar wel graag met de rechter wil praten, mag je altijd zelf een brief schrijven. Vaak word je dan alsnog uitgenodigd voor een gesprek. Je kunt het niet fout doen: je mag schrijven wat jij wil en voelt. Wist je dat veel kinderen een uitnodiging van de rechtbank krijgen? Samen met andere jongeren hebben wij een open brief geschreven om je te laten weten dat je niet alleen bent. Daarin delen we hoe wij ons voelden en wat ons hielp. Je hoeft dit niet alleen te doen! P.S. Wist je dat veel kinderen het hoorrecht liever vertelrecht noemen? Want jij hebt het recht om te vertellen wat je denkt en voelt, maar dit HOEFT NOOIT als je dat niet wil.
Brief aan de rechter
Gesprek met de rechter
Brief van de rechter
Meest gestelde vragen
Veranderen mijn rechten als ik ouder wordt?
Ja, sommige rechten veranderen een beetje als je ouder wordt. Je mag bijvoorbeeld meer meepraten en soms zelf beslissen naar welke school je graag wil gaan, bij wie je liever wil wonen en hoe vaak je je ouders wil zien. Maar je houdt altijd recht op contact met je ouders (tenzij het niet veilig voor je is), liefde, zorg en veiligheid. Die rechten verdwijnen nooit.
Mag ik zelf kiezen waar ik wil wonen als ik 12 jaar (of ouder) ben?
Nee, maar jij mag wel altijd zeggen (hoe oud je ook bent) wat jij het liefste wil. Je ouders (of een rechter) zijn het verplicht om dit serieus te nemen, maar zij maken uiteindelijk (tot je 18e) de beslissing. Veel ouders willen het graag goed doen voor jou. Dus het helpt als jij vertelt waar jij je prettig bij voelt.
Het is ook belangrijk om te weten dat je nooit hoeft te kiezen tussen je ouders. Jij mag van allebei je ouders evenveel houden, ook als je liever vaker bij de één bent dan bij de ander.
Wat is een ouderschapsplan?
Een ouderschapsplan is een afspraak tussen je ouders over hoe zij voor jou zorgen. Het gaat over dingen zoals:
- Wie je wanneer ziet of bij wie je woont
- Hoe zij beslissingen nemen over school, gezondheid en vrije tijd
- Hoe zij samenwerken en ruzies oplossen
Het is de taak van je ouders om alles eerlijk met elkaar te regelen. Dat is niet jouw taak. Het kan wel fijn zijn om te zeggen wat jij belangrijk vindt, zodat zij daar rekening mee kunnen houden.
Wat kan ik doen als ik mij niet veilig voel bij mijn ouders?
Als je je niet veilig of bang voelt, is het heel belangrijk om hulp te vragen. Je kunt dit vertellen aan iemand die je vertrouwt, zoals een familielid, je leerkracht, mentor of een vertrouwenspersoon. Zij kunnen ervoor zorgen dat jij veilig bent en dat er hulp komt.
Je kunt hier ook gratis (en anoniem) over bellen of chatten met iemand van VeiligThuis.
Ik heb een brief van de rechtbank gekregen, wat moet ik nu doen?
Als je ouders bijna gaan scheiden, moet er veel geregeld worden. Ze moeten bijvoorbeeld bepalen wie in het huis blijft wonen. Soms wordt het huis verkocht en gaan je ouders allebei in een nieuw huis wonen. Ook moeten ze afspraken maken over de omgangsregeling. Dat betekent dat je ouders bepalen wanneer je bij de ene ouder bent en wanneer je bij de andere ouder bent.
Als je ouders getrouwd waren en gaan scheiden, krijg je vanaf 8 jaar (tot 18 jaar) een uitnodiging van de rechtbank. In deze uitnodiging word je gevraagd om te komen praten met de kinderrechter over de scheiding. Je kunt ook een brief schrijven als jij dat fijner vindt. Het is ook oké om niets met de uitnodiging te doen. Dat mag jij zelf bepalen.
Wist je dat veel kinderen een uitnodiging van de rechtbank krijgen? Samen met andere jongeren hebben wij een open brief geschreven om je te laten weten dat je niet alleen bent. Daarin delen we hoe wij ons voelden en wat ons hielp. Je hoeft dit echt niet alleen te doen!
Waarom krijg ik een uitnodiging van de rechtbank?
Kinderen vanaf 8 jaar hebben het recht om hun mening te geven over de scheiding van hun ouders. Dit heet het hoorrecht. Dit betekent dat je door de rechter kunt worden uitgenodigd als je ouders gaan scheiden of al langer gescheiden zijn. Je krijgt dan een uitnodiging om een brief te schrijven of om te komen praten met de rechter. Als je komt praten, heet dit een kindgesprek. Dat gesprek kan gaan over wanneer je bij welke ouder bent of bij wie je gaat wonen. Dat heet de omgangsregeling. Het kan ook gaan over wie van je ouders belangrijke beslissingen over jou neemt. Dat noemen we gezag.
IS HET VERPLICHT OM EEN BRIEF TE STUREN OF OP GESPREK TE GAAN MET DE KINDERRECHTER?
Het is belangrijk om te weten dat je niet verplicht bent om een brief te schrijven of om op gesprek te komen. Een recht is namelijk geen plicht. Misschien hebben je ouders samen goede afspraken gemaakt en ben jij het daarmee eens. Of misschien wil je je er gewoon niet mee bemoeien. Wat de reden ook is, het is nooit verplicht om een brief te schrijven of op gesprek te komen. Dat is helemaal jouw keuze!
Wat kan ik zeggen tijdens het gesprek met de rechter?
Tijdens het gesprek met de rechter kun je alles vertellen wat voor jou belangrijk is. Bijvoorbeeld waar je wil wonen, hoe vaak je je ouders wil zien of hoe je je voelt. Je mag ook zeggen wat goed gaat en wat moeilijk is. Je bent nooit verplicht om antwoord te geven op een vraag. Je mag altijd zeggen: “Hier wil ik het liever niet over hebben.” Het gesprek is er om naar jouw gevoelens te luisteren. Het is belangrijk om te weten dat je nooit hoeft te kiezen tussen je ouders.
Je mag ook altijd vragen stellen aan de rechter. Bijvoorbeeld als je iets niet begrijpt of wilt weten wat hij of zij wel of niet aan je ouders vertelt.
Wat als ik spijt heb van iets dat ik heb gezegd tegen de rechter?
Dat is oké om te voelen. Je kunt dit tijdens het gesprek tegen de rechter zeggen of hier later nog een brief over schrijven. Het kan ook zijn dat je gevoelens na een tijd veranderen. Dat is normaal. Misschien wil je nu meer bij de ene ouder zijn dan bij de ander, terwijl je in het gesprek of in een brief iets anders hebt gezegd. Je mag altijd laten weten dat dit is veranderd. Je kunt dit zeggen tegen je ouders (of de rechter).
WAT GEBEURT ER NA HET GESPREK EN/OF HET STUREN VAN EEN BRIEF?
Na het gesprek met de rechter of het sturen van een brief, kijkt de rechter naar wat jij en je ouders hebben verteld. De rechter gebruikt dit om beslissingen te maken over en voor jou. Bijvoorbeeld over waar je woont of hoe je contact met je ouders hebt. Je hoort later van je ouders of de rechter welke beslissing er is genomen.
MAG IK IEMAND MEENEMEN NAAR HET GESPREK? OF HULP VRAGEN BIJ HET SCHRIJVEN VAN EEN BRIEF?
Ja, vaak mag je een vertrouwd persoon meenemen, zoals een familielid, vriend(in) of je mentor. Die persoon mag niet altijd mee naar binnen bij het gesprek, maar kan wel op je wachten. Je kunt ook hulp vragen bij het schrijven van een brief, zodat je goed kunt vertellen wat jij belangrijk vindt.
Bij Villa Pinedo zijn er ook veel Online-Buddy’s die een uitnodiging van de rechter hebben gekregen. Je kunt je gratis en anoniem aanmelden om te chatten met een Buddy. Wij zoeken binnen 3 werkdagen een Buddy voor jou. Daarna kun je chatten zolang je wil. Jouw Buddy kan je ook helpen met het schrijven van de brief of contact met je hebben na het gesprek met de rechter.
Wist je dat er ook een Kindbehartiger is? Dat is iemand die opkomt voor kinderen en jou kan uitleggen wat er tijdens de scheiding en bij de rechtbank gebeurt. De Kindbehartiger kan jou ook helpen bij het gesprek met de rechter of bij het schrijven van een brief. Op de website van de Kindbehartiger lees je daar meer over. Je kunt je vraag ook stellen via de Kindbehartiger-lijn, met een telefoongesprek of via WhatsApp (06-26958826). Je kunt ook mailen naar: info@kindbehartiger.nl.